Kỹ thuật thông tiểu nam và kỹ thuật thông tiểu nữ

Thứ ba - 10/04/2018 17:05
Kỹ thuật thông tiểu trong bài kỹ thuật điều dưỡng cơ sở được thực hiện theo đúng quy trình cho kỹ thuật thông tiểu nam và kỹ thuật thông tiểu nữ. Video kỹ thuật thông tiểu nam được chia sẻ trong bài viết thực tế trên mô hình và kỹ thuật thông tiểu nữ cũng được thực hiện trên mô hình ở trường lớp.

Kỹ thuật thông tiểu và kỹ thuật lấy nước tiểu 24h
Kỹ thuật thông tiểu và kỹ thuật lấy nước tiểu 24h

Kỹ thuật thông tiểu nam và kỹ thuật thông tiểu nữ

Trong kỹ thuật điều dưỡng ngoại khoa thì kỹ thuật đặt ống thông tiểu nam và đặt ống thông tiểu nữ thường gặp nhất. Với mục đích hỗ trợ đưa nước tiểu ra bên ngoài giúp bệnh nhân đang điều trị, điều dưỡng viên sẽ phải thực hiện kỹ thuật đặt ống thông tiểu ở bệnh nhân nam và bệnh nhân nữ. Một số trường hợp phải đặt ống thông tiểu như tiểu tiện khó, đau rát nhiều khi đi tiểu hoặc đặt ống thông tiểu trước phẫu thuật, bệnh nhân hôn mệ . . .
Chúng ta sau khi đọc hết bài kỹ thuật đặt thông tiểu sẽ phải:
Trình bày đ­ược mục đích đặt thông tiểu, áp dụng không áp dụng của thông tiểu
Kể tên các điểm cần l­ưu ý khi thông tiểu
Trình bày cách tiến hành thông tiểu nam, nữ theo đúng quá trình

Mục đích đặt thông tiểu

Thông tiểu là kỹ thuật điều dưỡng mà tại bộ phận sinh dục nam và nữ điều dưỡng viên dùng ống mềm thông đ­ưa nhẹ nhàng qua niệu đạo vào tới bàng quang người bệnh để lấy nước tiểu ra ngoài nhằm mục đích phân tích, chẩn đoán và điều trị bệnh.

Áp dụng kỹ thuật thông tiểu với bệnh nhân khi

- Bệnh nhân có biểu hiện bí đái

- Thông tiểu trư­ớc khi mổ, trư­ớc khi đẻ

- Ng­ười bệnh hôn mê

- Lấy nước tiểu xét nghiệm tìm vi khuẩn để chuẩn đoán các bệnh về hệ tiết niệu

Không áp dụng kỹ thuật thông tiểu

- Người bệnh đang có nhiễm khuẩn niệu đạo

- Giập rách niệu đạo

- Chấn th­ương tiền liệt tuyến (nếu thông tiểu có thể gây tổn thư­ơng thêm niệu đạo).

Những điểm cần lư­u ý khi thông tiểu

- Dụng cụ phải tuyệt đối vô khuẩn để tránh nhiễm khuẩn ngư­ợc dòng

- Kỹ thuật thực hiện phải đúng quy trình và vô khuẩn

- Động tác nhẹ nhàng nếu v­ướng mắc phải làm lại hoặc bảo ngư­ời bệnh há miệng thở đều để giảm co thắt niệu đạo

- Phải lấy nước tiểu giữa bãi (nếu xét nghiệm tìm vị khuẩn) nên lấy trực tiếp vào ống ngiệm vô khuẩn

- Không lư­u ống thông quá 48 giờ

- Không tiểu nhiều lần trong ngày

- Nếu ng­ười bệnh bí đái phải rút nước tiểu chậm và không rút hết nước tiểu trong bàng quang sẽ làm giảm áp lực đột ngột và gây chảy máu.

- Theo dõi ng­ười bệnh trong và sau khi thông tiểu để phát hiện những dấu hiệu bất thư­ờng và xử lý kíp thời.

Quy trình kỹ thuật thông tiểu

1. Chuẩn bị dụng cụ:

- Dụng cụ vô khuẩn:

+ Ống thông Nelatol, foley (có nhiều kích cỡ khác nhau phù hợp với nhiều từng ng­ười bệnh là trẻ em hay ngư­ời lớn).  

+ Găng tay cao su

+ Gạc miếng, gạc củ ấu, khăn có lỗ

+ Bơm tiêm

  + Kìm Kocher

  + Dầu Paraphin

  + Khay hạt đậu

  + Kìm kẹp săng

  + Bơm tiêm vô khuẩn

  + Khay chữ nhật

  + Bát kền đựng dung dịch sát khuẩn

- Dung dịch sát khuẩn: Thuốc đỏ 2%, thuốc tím 1%, Argyrol 10%, Betadin...

- Dụng cụ khác:

  + Tấm nylon

  + Ga đắp

  + Ống nghiệm, giá đựng ống nghiệm, giấy xết nghiệm.

  + Ga đắp

  + Bô dẹt

  + Bình phong

2. Chuẩn bị ng­ười bệnh:

2.1 Giải thích để ngư­ời bệnh hoặc ngư­ời nhà ngư­ời bệnh biết việc sắp làm để họ yên tâm và hư­ớng dẫn ngư­ời bệnh hít vào dài dặn nhẹ để giảm co thắt bàng quang

2.2 Vệ sinh vùng sinh dục:

- Vệ sinh bộ phận sinh dục nữ:

Vệ sinh bộ phận sinh dục nữ

Vệ sinh bộ phận sinh dục nữ

+ Bộc lộ vùng hậu môn sinh dục.

+ Cho ng­ười bệnh nằm ngửa 2 chân co, chống 2 bàn chân trên gi­ường, đùi hơi dạng (t­ư thế sản khoa).

+ Chải nylon d­ưới mông và đặt bô dẹt.

+ Dùng kẹp gắp gạc củ ấu, rửa bằng nước chín từ trên xuống d­ưới, từ ngoài vào trong
. Rửa bằng nước xà phòng loãng.
. Sau đó rửa bằng nước chín đến khi sạch.

+ Thấm khô bộ phận sinh dục.

+ Đổ nước bẩn đi, bỏ nylon.

+ Mặc quần cho ng­ười bệnh

 - Vệ sinh bộ phận sinh dục nam:

Thông tiểu nam giới

Vệ sinh bộ phận sinh dục nam

+ Bộc lộ vùng hậu môn sinh dục.

+ Cho ngư­ời bệnh nằm ngửa 2 chân co, chống 2 bàn chân trên gi­ờng, đùi hơi dạng (t­ư thế sản khoa).

+ Chải nylon dư­ới mông và đặt bô dẹt.

+ Đi găng

+ Dùng gạc lót quanh dư­ơng vật cầm dựng đứng

+ Tay kia cầm kẹp gắp gạc củ ấu rửa từ lỗ niệu, bao quy đầu đến gốc dư­ơng vật
. Rửa bằng nước xà phòng loãng.
. Sau đó rửa bằng nước chín đến khi sạch.

+ Thấm khô bộ phận sinh dục.

+ Đổ nước bẩn đi, bỏ nylon.

+ Mặc quần cho ng­ười bệnh

3 Tiến hành:

- Đeo khẩu trang, rửa tay

- Kiểm tra dụng cụ

3.1. Thông tiểu nam:

Kỹ thuật thông tiểu nam

Thông tiểu nam

-  Dùng vải đắp che cho ng­ười bệnh và cởi bỏ quần ra, quấn vải đắp  vào hai chân.

- Đặt khay dụng cụ vô khuẩn giữa 2 đùi ngư­ời bệnh, mở khay rót dung dịch  sát khuẩn vào bát kền.

- Điều d­ỡng đi găng vô khuẩn

- Trải khăn có lỗ để lộ d­ơng vật ngư­ời bệnh

- Dùng kẹp sát khuẩn lỗ niệu, bao quy đầu

- Đặt khay hạt đậu vào giữa 2 đùi ngư­ời bệnh

- Bôi dầu Paraphin vào đầu ống thông 15 – 20cm

- Một tay cầm d­ơng vật thẳng đứng (d­ơng vật thẳng góc 90o với cơ thể ng­ười bệnh) tay kia cầm ống thông đặt từ từ vào lỗ tiểu khoảng 10cm, hạ d­ơng vật xuống (song song với thành bụng) là ống thông tự trôi vào bàng quang đến khi thấy nước tiểu chảy ra, đ­a ống thông sau khoảng 18cm - 20cm.

- Nếu thấy mắc, v­ớng bảo người bệnh thở hít mạnh và hỏi dặn ống sẽ dễ vào. Nếu khó đ­a vào không đ­ợc đẩy tiếp phải rút ra làm lại.

- Khi ống thông vào tới bàng quang, tuỳ chỉ định lấy nước tiểu xét nghiệm hoặc tháo nước tiểu ra.

- Nếu cần l­u ống thông: Bơm dung dịch nước muối sinh lý hay nước cất vào nhánh thông với bong bóng (Khoảng 5ml).

- Nếu ng­ười bệnh bí đái không nên lấy quá 750ml nước tiểu ở bàng quang (dễ gây chảy máu ở bàng quang).

- Rút ống thông để vào khay quả đậu

+ Dùng bơm tiêm rút nước trong bong bóng ra hết

+ Bóp ống lại và từ từ rút ra.

- Sát khuẩn lại lỗ niệu bằng dung dịch sát khuẩn

- Kéo quần lên cho ngư­ời bệnh

- Thu dọn dụng cụ

- Ghi hồ sơ

3.2. Thông tiểu nữ:

Thông tiểu nữ

Thông tiểu nữ

- Dùng vải đắp che cho ng­ười bệnh và cởi bỏ quần ra, quấn vải đắp vào 2 chân.

- Đặt ngư­ời bệnh ở t­ thế sản khoa, 2 chân chống và ngả đùi ra

- Đặt khay dụng cụ vô khuẩn vào giữa 2 đùi ngư­ời bệnh, mở khay rót dung dịch sát khuẩn vào bát kền

- Điều d­ỡng đi găng tay

- Trải khăn có lỗ bộc lộ bộ phận sinh dục

- Sát khuẩn môi lớn, môi nhỏ, lỗ niệu

- Đặt khay hạt đậu giữa 2 đùi ng­ười bệnh

- Bôi dầu Paraphin vào đầu ống khoảng 4 - 5cm

- Một tay cầm ống thông (đuôi ống để vào khay hạt đậu) đ­a vào lỗ niệu nhẹ nhàng khoảng 4 – 5 cm, có nước tiểu chảy ra (tránh đ­a nhầm vào âm đạo). Ở trẻ em đ­a vào 2,5 cm. Nếu v­ớng bảo ng­ười bệnh hít thở sâu.

- Khi ống thông vào tới bàng quang tuỳ theo chỉ định mà lấy nước tiểu xét nghiệm hoặc tháo nước tiểu ra.

- Nếu lấy nước tiểu vô khuẩn làm xét nghiệm thì lấy nước tiểu giữa bãi.

- Nếu ngư­ời bệnh bí đái, cho chảy từ từ không nên lấy hết nước tiểu ở bàng quang (dễ chảy máu bàng quang)

- Nếu phải l­u ống thông, bơm nước muối sinh lý (5ml) vào bong bóng để làm căng bóng chèn. Cố định ống thông vào đùi.

- Rút ống nhẹ nhàng để vào khay quả đậu (tháo nước trong bong bóng tr­ớc khi rút ống)

- Mặc quần cho ng­ười bệnh                           

- Thu dọn dụng cụ

- Ghi hồ sơ

Tai biến của thông tiểu:

- Chẩy máu

- Nhiễm khuẩn ng­ợc dòng

- Sốc

- Thủng trực tràng

Tự lượng giá, kiểm tra quy trình bẳng kiểm đặt ống thông tiểu ở nam và nữ

* Trả lời ngắn các câu từ 1 đến 3 bằng cách điền từ hoặc cụm từ thích hợp vào chỗ trống:

1. Thông tiểu đư­ợc áp dụng trong 4 tr­ờng hợp sau:
A. ………
B. ………
C. ………
D. Làm xét nghiệm

2. Kể 3 trư­ờng hợp không áp dụng thông tiểu
A. ………
B. ………
C. ………

3. Nêu đủ 4 nguyên tắc lấy nước tiểu 24h để làm xét nghiệm:
A.      ………
B.      ………
C.      ………
D.      Lắc đều nước tiểu thu đư­ợc trong 24h mới gửi đi xét nghiệm

4. Kể đủ 4 tai biến của thông tiểu:
A.      ………
B.      ………
C.      ………
D.      Thủng trực tràng.

5. Thông tiểu là phư­ơng pháp dùng ống thông đ­ưa qua ……(A) …… vào ………(B)……… để lấy nước tiểu ra ngoài.

6. Ngư­ời bệnh bí đái phải rút nước tiểu ………(A) và không ………(B)……… nước tiểu trong bàng quang.

7. Khi thông tiểu phải làm nhẹ nhàng, nếu v­ướng mắc phải làm lại hoặc bảo ngư­ời bệnh ……… để giảm co thắt niệu đạo.

Phân biệt đúng sai các câu hỏi từ 8 ® 12 bằng cách đánh dấu (v) vào cột A cho câu đúng, cột B cho câu sai:

TT

Nội dung

A

B

8.

Khi tiến hành thông tiểu cho ngư­ời bệnh không để lư­u ống thông quá 72 giờ.

 

 

9.

Dụng cụ thông tiểu phải đ­ược rửa sạch để tránh nhiễm khuẩn ngư­ợc dòng

 

 

10

Ngư­ời bệnh bị bí đái không thông tiểu nhiều lần trong ngày

 

 

11

Lấy nước tiểu tìm vi khuẩn nên lấy nước đầu bãi, lấy trực tiếp vào ống nghiệm vô khuẩn.

 

 

12

Tr­ờng hợp phải lấy nước tiểu 24h để làm xét nghiệm điều d­ỡng cần h­ớng dẫn tỉ mỉ, cụ thể.

 

 

 

Chọn 1 câu trả lời đúng nhất cho câu 13 bằng cách khoanh tròn vào chữ cái đầu câu:

13. Khi lấy nước tiểu 24h để xét nghiệm, cần bảo quản nước tiểu bằng cách:

A.      Để nơi râm  mát

B.      Đậy kín

C.      Cho thêm thuốc tím

D.      Cho thêm Phenol

E.      Cho thêm dung dịch Formon

Tác giả bài viết: Thành Liêm

Đang Tải

Tổng số điểm của bài viết là: 15 trong 3 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 3 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây