Kỹ thuật tiêm bắp - Cách tiêm bắp không đau

Thứ sáu - 03/11/2017 17:12
Kỹ thuật tiêm bắp là một kỹ thuật điều dưỡng đưa lượng thuốc nhất định vào trong bắp thịt, trong cơ. Kỹ thuật tiêm bắp áp dụng trong nhiều trường hợp khác nhau và nhiều vị trí tiêm bắp trên cơ thể

Kỹ thuật tiêm bắp
Kỹ thuật tiêm bắp

Quy Trình Kỹ Thuật Tiêm Bắp

1Chuẩn bị người bệnh tiêm bắp
+ Thực hiện 3 kiểm tra 5 đối chiếu.
+ Động viên giải thích cho người bệnh hiểu và hợp trong trong quá trình chúng ta tiến hành thủ thuật tiêm bắp
2. Chuẩn bị người điều dưỡng thực hiện kỹ thuật tiêm bắp
+ Người điều dưỡng có đủ mũ áo khẩu trang, đeo card theo quy định
+ Rửa tay thường quy trước khi thực hiện quá trình tiêm bắp

3. Chuẩn bị dụng cụ cho kỹ thuật tiêm bắp
3.1 Dụng cụ vô khuẩn
-  Bơm tiêm
+ Có nhiều loại: thuỷ tinh, nhựa
+ Nhiều cỡ khác nhau: 5ml, 10ml, 20ml,50ml để phù hợp với lượng thuốc và yêu cầu của từng loại tiêm.
+ Cấu tạo: Vỏ bơm tiêm (có đầu bơm tiêm = ambu), ruột bơm tiêm
-  Kim tiêm:
+ Làm bằng thép không gỉ có nhiều cỡ tuỳ theo thuốc vào vị trí tiêm
+ Kim rỗng ở giữa, đầu vát nhọn và sắc
+ Cấu tạo: Mũi kim, thân kim, đốc kim
+ Tiêm bắp thịt:
. Kim dài 40 - 80mm
. Đường kính 7/10mm -  10/10mm
. Mũi vát dài
+ Tiêm tĩnh mạch
. Kim dài  25mm - 30mm
. Đường kính 6/10mm -  7/10mm
. Mũi vát ngắn
- Kẹp Kocher có mấu để ghắp bơm kim tiêm vô khuẩn
- Găng tay
3.2 Dụng cụ sạch:
- Lọ (ống trụ) cắm panh
- 1 kẹp Kocher không mấu để ghắp bông
- Dung dịch sát khuẩn: cồn 70 độ, cồn iôt loãng
- Cốc (hộp) đựng bông
- Hộp phòng chống shock (hộp thuốc cấp cứu)
- Gối kê tay, dây garo để tiêm tĩnh mạch
- Sổ tiêm, phiếu chăm sóc
- Dao cưa
3.3 Dụng cụ khác
- Hộp đựng vật sắc nhọn
- Xô đựng rác thải y tế
- Xô đựng rác thải sinh hoạt
3.4 Thuốc tiêm: Thuốc đóng trong lọ vô khuẩn dưới dạng dung dịch, bột
Lưu ý:
 Bước chuẩn bị trên có thể áp dụng cả kỹ thuật tiêm tĩnh mạch
4. Kỹ thuật tiêm bắp:
4.1 Định nghĩa tiêm bắp:
Kỹ thuật tiêm bắp là kỹ thuật điều dưỡng đưa một lượng thuốc nhất định vào trong bắp thịt (trong cơ) ở vị trí tiêm bắp khác nhau trên cơ thể.

4.2 Áp dụng:
- Dung dịch đẳng trương:
+ Thuốc ăn mòn và dễ kích thích: Ete, Quinin...
+ Thuốc gây đau: Thuốc dầu, thuốc sữa . . . Cách tiêm bắp không đau
+ Thuốc chậm tan: Kháng sinh, keo, hormon...
+ Thuốc có khối lượng lớn...
4.3 Không áp dụng:
- Thuốc gây hoại tử tổ chức: Canxiclorua...
4.4 Vùng tiêm - Vị trí tiêm bắp thịt
- Cánh tay là vị trí tiêm bắp thường được điều dưỡng viên lựa chọn nhất để thực hiện y lệnh thuốc cho người bệnh. Một số cơ chính để thực hiện tiêm bắp như:
+ Cơ Denta: chia cơ denta ra thành ba phần bằng nhau tiêm ở 1/3 giữa.
+ Cơ tam giác mặt ngoài cánh tay: 1/3 giữa mặt ngoài cánh tay
- Vùng đùi: Cơ tứ đầu đùi, 1/3 giữa mặt trước ngoài đùi nối từ gai chậu trước trên đến bờ ngoài xương bánh chè
- Vùng mông:
+ Cách 1: kẻ đường thẳng nối từ gai chậu trước trên đến mỏm xương cụt, chia làm ba phần bằng nhau, tiêm vào 1/3 ngoài (điểm 1/3 là điểm tiêm tốt nhất)
+ Cách 2: Chia 1 bên mông thành 4 phần bằng nhau, tiêm 1/4 trên ngoài
Cách xác định vị trí tiêm mông
4.5. Góc độ tiêm bắp:
Từ 60-90o so với mặt da riêng tiêm mông góc độ là 90o so với mặt da

4.5 Tư thế tiêm bắp:
- Tiêm tay: Người bệnh có thể ngồi hoặc nằm thoải mái
- Tiêm đùi: Người bệnh nằm ngửa hoặc ngồi trên ghế duỗi chân thoải mái
- Tiêm mông: Người bệnh nằm sấp chân bên tiêm co, chân kia duỗi hoặc ngồi trên ghế tựa mặt quay vào trong ghế hai tay tỳ vào lưng ghế, phần mông còn lại lộ ra tiêm là chắc chắn nhất
4.6 Tiến hành kỹ thuật tiêm bắp
Kỹ Thuật Tiêm Bắp

-  Xác định vị trí tiêm bắp
-  Sát khuẩn vị trí tiêm từ trong ra ngoài theo hình xoáy ốc (Tiêm mông sát khuẩn bằng cồn Iôt  trước sau đó sát khuẩn lại bằng cồn 700)
-  Điều dưỡng sát khuẩn tay  bằng cồn 700
-  Cầm bơm tiêm để thẳng đứng, mũi vát ngửa lên trên cùng chiều với mặt số của bơm tiêm, đuổi khí
-  Căng da -  đâm kim nhanh:
+ Tay và đùi:
. Một tay vừa nắm tay người bệnh vừa kéơ căng da
. Tay kia cầm bơm kim tiêm  mũi vát ngửa lên trên đâm kim nhanh với góc 450 -  600 so với mặt da ngập 2/3 thân kim
+ Mông:
. Một tay dùng ngón trỏ và ngón cái căng da nơi tiêm
. Tay kia cầm bơm kim tiêm ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa giàn đều trên thân bơm tiêm, ngón áp út giữ đốc kim, đâm kim nhanh  một góc 900 so với mặt da ngập 2/3 thân kim
-  Rút thử nòng bơm tiêm xem có máu không (nếu có máu thì rút lui kim ra hoặc đâm sâu thêm vào khi nào không có máu ra là được)
-  Bơm thuốc từ từ -  theo dõi sắc mặt người bệnh
-  Khi hết thuốc, một tay căng da, tay kia rút kim nhanh, đồng thời thả tay căng da
-  Sát khuẩn lại nơi tiêm
-  Giúp người bệnh về tư thế thoải mái và động viên, dặn dò, cám ơn.
-  Thu dọn dụng cụ -  Rửa tay
 - Ghi phiếu chăm sóc
4.7 Tai biến, cách đề phòng và  xử trí tai biến trong khi thực hiện kỹ thuật tiêm bắp:
4.7.1 Gãy kim:
-  Nguyên nhân: Do người bệnh giẫy giụa
-  Đề phòng: Giữ người bệnh tốt, động viên giải thích.
4.7.2 Đâm vào dây thần kinh hông to (thần kinh toạ):
-  Nguyên nhân:
+ Xác định vị trí tiêm sai
+ Đâm kim không đúng kỹ thuật
+ Người bệnh nằm ngồi không đúng tư thế
-  Đề phòng:
+ Xác định chính xác vị trí tiêm , góc độ tiêm đúng
4.7.3 Tắc mạch:
-  Nguyên nhân: Do tiêm thuốc dầu hoặc thuốc sữa vào mạch máu
- Đề phòng: Khi tiêm phải rút thử nòng bơm tiêm xem có máu không?rồi mới được bơm thuốc.
-  Xử trí: Báo  bác sĩ, thực hiện y lệnh
4.7.4 Áp xe nhiễm khuẩn: 
- Nguyên nhân: Không đảm bảo nguyên tắc vô khuẩn, do thuốc không tan như tiêm quinin.
- Đề phòng: Thực hiện đúng nguyên tắc vô khuẩn
  Xử trí: Chườm nóng, chích áp xe nếu cần thiết.
4.7.5 Mảng mục:
- Nuyên nhân: Do tiêm những chất gây hoại tử mô
-  Xử trí:
+ Phát hiện sớm tiêm phong bế novocain
+ Lúc đầu chườm nóng
+ Lúc hoại tử: Có thể phải chích nếu ổ hoại tử lớn
4.7.6 Shock:
-  Nguyên nhân: Phản ứng của cơ thể đối với thuốc, tiêm thuốc quá nhanh
- Đề phòng: Tiêm thuốc chậm đồng thời theo dõi sắc mặt người bệnh
-  Xử trí:
+ Ngừng tiêm
+ Ủ ấm
+ Báo bác sĩ, thực hiện y lệnh

Tác giả bài viết: Thành Liêm

Đang Tải

Tổng số điểm của bài viết là: 69 trong 15 đánh giá

Xếp hạng: 4.6 - 15 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • huỳnh thị thu chiến
    + Tay và đùi:
    . Một tay vừa nắm tay người bệnh vừa kéơ căng da
    . Tay kia cầm bơm kim tiêm mũi vát ngửa lên trên đâm kim nhanh với góc 450 - 600 so với mặt da ngập 2/3 thân kim
    + Mông:
    . Một tay dùng ngón trỏ và ngón cái căng da nơi tiêm
    . Tay kia cầm bơm kim tiêm ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa giàn đều trên thân bơm tiêm, ngón áp út giữ đốc kim, đâm kim nhanh một góc 900 so với mặt da ngập 2/3 thân kim
    Tôi không đồng ý với ý kiến trên, theo tôi đã mặc định tiêm bắp là phải tiêm 90 độ, ngoài ra phải dựa vào tình trạng thực tế của người bệnh là mập, ốm, lớn, nhỏ để chọn loại kim tiêm phù hợp nhằm mục đích thân kim ngập 2/3 so với mặt da để tránh trường hợp kim dễ rơi ra ngoài trong lúc tiêm, thuốc đưa đến đúng vị trí tại lớp cơ.
      huỳnh thị thu chiến   12/01/2019 17:29
  • Vũ Thị Nhung
    Lưu ý khi tiêm bắp ở trẻ em:
    - Xác định vị trí tiêm bắp cụ thể, phù hợp với độ tuổi của trẻ.
    - Sử dụng đúng thuốc sử dụng trong tiêm bắp ở trẻ em
    - Giữ trẻ chắc tránh tình trạng gãy kim khi tiêm
      Vũ Thị Nhung   02/03/2018 06:01

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây